Featured

ඩිල්රංග පෙරේරා

Athol Fugard’s play catalog (අතොල් ෆුගාර්ඩ් ගේ නාට්‍ය නාමාවලිය)

Athol Fugard

1) No Good Friday (නෝ ගුඩ් ෆ්‍රයිඩේ) – 1958

2) Nongogo (නන්ගොගෝ) – 1959

3) Blood Knot (බ්ලොඩ් නොට්) – 1961

4) Boesman and Lena (බොස් මෑන් ඇන්ඩ් ලෙනා) -1969

5) Sizwe Banziis Deat (ෂිස්වේ බන්සීස් ඩෙත්) – 1972

6) The Island (ද අයිලන්ඩ්) – 1973

7) Master Harold and the Boy (මාස්ටර් හැරල්ඩ් ඇන්ඩ් ද බෝයි) – 1982

8) The Road to Macca (ද රෝඩ් ටු මැකා) – 1992

9) My Children My Africa (මයි චිල්රන්ඩ් මයි අෆ්‍රිකා) – 1989

10) Vally Song (වැලී සෝන්ග්) – 1996

11) Hello and Good bye (හෙලෝ ඇන්ඩ් ගුඩ්බායි) – 1965

Hello and Good bye play

12) The Cout (ද කෝට්) – 1966

13) People are Living There (පීපල් ආර් ලිවින් දෙයාර්) – 1968

14) The Last Bus (ද ලාස්ට් බස්) – 1969

15) Dimetos (ඩිමේටස්) – 1975

16) Orestes (ඔරෙස්ටස්) – 1978

17) A Lesson From Alies (ද ලෙසන් ෆ්‍රොම් ඇලිස්) – 1978

18) The Drummer (ද ඩ්‍රමර්) – 1980

19) My Life (මයි ලයිෆ්) – 1992

20) Play Land (ප්ලේ ලෑන්ඩ්) – 1993

21) The Captain’s Tiger (ද කැප්ටන්ස් ටයිගර්) – 1999

22) Exit and Entrance (එක්සිට් ඇන්ඩ් එන්‍ට්රන්ස්) – 2004

23) Victory (වික්ටරි) – 2007

24) Coming Home (කමින් හෝම්) – 2009

25) Have you Seen us (හෑව් යූ සීන් අස්) – 2009

26) The Train Driver (ද ට්‍රේන් ඩ්‍රයිවර්) – 2010

Athol Fugard

Internet Setup- ©Dilranga perera

August Strindberg’s play catalog

1)The Out Low – 1871

2)Master Ollf – 1872/ 1880

3)The Father – 1887

4)Miss Julie – 1888

Miss Julie play

5)To Damascus – 1898

6)Gustaf Vasa – 1899

7)A Dream Play – 1901/ 1907

8)The Ghost Sonata – 1907/ 1908

9)Debit and Credit – 1892

The Father play

10)Faceing Death – 1892

11)Motherly Love – 1892

12)The First Warring – 1893

13)The Key of Heaven – 1892

14)Dance of Death – 1900

August Strindberg

Internet setup- Dilranga Perera

Bertolt Brecht’s play catalog

1) Baal – 1918/1923

2)Drums is the Night – 1918/1922

3)Man Equals Man – 1924/1926

4)The Threepenny Opera – 1928

5)The Life Of Edward ¡¡ Of England – 1924

6)The Rise and Fall of the City of Maheganny – 1930

7)Saint Jhoan of the Stocyard – 1932

8)The Mother

9)The Good Women of Setzuan – 1938/1943

10)Life of Galileo – 1947

11)Mother Courage and her Children

12)The Measure Taken

13)He Said Yes, He Said No

14)The Caucasian Chalk Circle – 1945/1947

15)Trumpets and Drums – 1955

16)The Resistible Rise of Aurthuro ui

The Threepenny Opera

*Short Play

17)The Trial of Luculas – 1940

18)A Respectable Wedding

19)The Beggar and the Deth Dog

20)The Light in the Darkness

21)The Exception and the Rule – 1947

Bertolt Brecht (1898-1956)

Internet Setup- Dilranga Perera

ලාංකීය නාට්‍යයේ හෙජමොනියට පිටු පෑ ප්‍රේමරංජිත් තිලකරත්න (Premaranjith Tilakaratne who turned his back on the hegemony of Sri Lankan drama)

ප්‍රේමරංජිත් තිලකරත්න මෙලොව එළිය දුටුවේ 1937 නොවැම්බර් මස 02 වන දින රත්නපුර නගරයට යාබද බටුගෙදර ග්‍රාමයේදීය. මොහු ගෝනකුඹුර විදුහල, හොරණ මදුරාවල හා ශ්‍රීපාලි විදුහල්වලින් හා පන්නිපිටිය ධර්මපාල විදුහලෙන් පාසල් අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ය. ශ්‍රීපාලියේ සෞන්දර්යාත්මක පරිසරය ප්‍රේමරංජිත් තිලකරත්නයන් හට කලාකරුවෙකු වීමට පිටුවහලක් වන්නට ඇත. මොහු පාසල් සමයේ තම පියාගේ ඉල්ලීම මත, ඩබ්ලිව්. ඒ සිල්වා ශූරීන්ගේ අප්‍රකට නාට්‍යයක් වූ "මායා යෝගය" නාට්‍යය, දෙබස් කාලෝචිත ලෙස සංශෝධනය කර ඊට ගීත කිහිපයක්ද එක් කොට "උපාය" නමින් නිෂ්පාදනය කළේය. මෙය කාගේත් පැසසුමට ලක් විය.

ප්‍රේමරංජිත් තිලකරත්නයන් ඔහුගේ කාර්යාලීය සගයන් වූ ඇල්.බී. ඩබ් සෙනෙවිරත්න,පැට්‍රික් සමරදිවාකර හා පිටස්තර මිත්‍රයෙකු වූ ඩන්ස්ටන් ජයසිරි සමග එක්ව "63 කණ්ඩායම" නමින් අවිධිමත් සංවිධානයක් පිහිටුවා ගත්තේය. මොහු 1964 සිට 1970 දක්වා නිපද වූ නාට්‍ය බොහොමයක්ම ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ "63 කණ්ඩායම" නමැති ධජය යටතේ ය. විවිධ ආකෘතීන් තේමාවන් මත ප්‍රේමරංජිත් තිලකරත්නයන් විසින් රචනාකොට අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද නාට්‍ය සංඛ්‍යාව දහයක් පමණ වේ. පහත අයුරින් එම නාට්‍ය පිළිවලින් පෙළගැස්වේ. මධ්‍යම පාන්තික මිනිස් දිවිය පිළිබඳ සියුම් විවරණයක් වූ "වගුරුබිම" ඔහුගේ ප්‍රථම ප්‍රසිද්ධ වේදිකා නිෂ්පාදනය විය. රාගයෙන් වියරු වැටුණු ස්ත්‍රිය සහ පුරුෂයා තෘප්තිය උදෙසා කරන සනාතන අරගලයේ ශෝකාන්තය. සදාතනික පියපුතු අරගලය වස්තු විෂය වූ "වහලක් නැති ගෙයක්" සම්මානනීය නාට්‍ය 1964 නිර්මාණය කරමින් තිලකරත්නයන් විසින් නාට්‍ය කලාවේ ස්ථාවරත්වයක් ගොඩනගා ගත්තේය.

ප්‍රේමරංජිත් තිලකරත්න

ඊළඟ නිෂ්පාදනය සදහා ප්‍රේමරංජිත් තිලකරත්නයන් තෝරාගනු ලබන්නේ එංගලන්තය ජාතික නාට්‍යකරු "ජෝ ඔර්ටන්" ගේ ආන්දෝලනාත්මක නාට්‍යයක් වගේම 1964 වර්ෂයේ එංගලන්තයේ හොදම නාට්‍ය වශයෙන් ලන්ඩන් විචාරක සම්මානයක් දිනූ "එන්ටර්ටේනිං මිස්ටර් ස්ලෝන්" (Entertaining Mr. Sloan) නමැති නාට්‍යයයි. මෙම නාට්‍යය මොහු විසින් 1964 දී "තොත්ත බබා" නමින් අනුවර්තනයක් ලෙස නිෂ්පාදනය කළේය. සමාජයේ දැඩි කතාබහට ලක් වූ මෙම නාට්‍යය සමලිංගිකත්වය හා අනාචාරය තේමා වූ නිසා තහනමට ලක්ව තිබී නැවතත් රගදක්වන්නට විය. (දර්ශනවාර කිහිපයක්) ස්වීඩන් ජාතික නාට්‍යකරු 'ඕගුස්ට් ස්ට්‍රින්බර්ග්' ගේ "The Father" (ද ෆාදර්) හි අනුවර්තනයක් වූ 'අම්මයි අප්පයි' නාට්‍යය 1966 දී නිෂ්පාදනය විය. ස්ත්‍රිය හා පුරුෂයා අතර සදාතනික ගැටුම මෙගි ප්‍රස්තුතය විය. ඉන්පසු 1968 වර්ෂයේ දී, ඇමරිකානු චිත්‍රපටයක් වූ "west side story" (වෙස්ට් සයිඩ් ස්ටෝරි) හි ආභාසයෙන් "කෝන්තරේ" නමින් ජනප්‍රිය සංගීත නාට්‍යයක් නිෂ්පාදනය කළේය. මෙම නාට්‍යයේ සංගීත නිර්මාණය කරන ලද්දේ "ෂෙල්ටන් ප්‍රේමරත්නයන්" විසිනි. රංග වින්‍යාසය "ධම්ම ජාගොඩ" යන්ගෙනි. 1970 දී නිෂ්පාදනය කළ "මුහුණු සයකි-රූකඩයෙකි" ඉතාලි ජාතික 'ලුයිජි චියරෙල්ලි' ගේ "mask and the face" (මාස්ක් ඇන්ඩ් ද ෆේස්) නාට්‍ය ඇසුරෙන් ප්‍රේමය, විවාහය, චාරිත්‍ර, නම්බුව, ආගම, නීතිය සියුම් උපහාසයට ලක් කළ රසවින්දනාත්මක නිර්මාණයකි. "දාසයකුට වසග වූ කුමාරිකාවකගේ හංස ගීතය" නමින් හදුන්වාදෙනු ලැබූ "ජූලි" නාට්‍යය, ඕගුස්ට් ස්ට්‍රින්බර්ග්ගේ "Miss julie" (මිස් ජූලි) නාට්‍යය ඇසුරෙන් 1977 දී නිර්මාණය කළේය.

තොත්ත බබා නාට්‍යයෙන්

1978 වර්ෂයේ දී ටවර් හෝල් රගහල පදනම පිහිටු වීම වෙනුවෙන්, නූර්ති සම්ප්‍රදාය පුනුරුත්ථාපනය කිරීමේ අරමුණ ඇතිව ටවර් හෝල් රගහල පදනමේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්ව සිටි ඒ.ජේ රණසිංහ මහතා විසින් කරන ලද ආරාධනයකට අනුව ප්‍රේමරංජිත් තිලකරත්නයන් විසින් "ශ්‍රී වික්‍රම" නාට්‍යය 1977 වර්ෂයේ දී නිෂ්පාදනය කළේය. 1980 දී නිර්මාණය කරන ලද "සැරදේ සිතා" රාජ්‍ය පාලනයේ හා පාලකයින්ගේ දෙබිඩි පිළිවෙත විවරණය කළ නාට්‍යයකි. සැරදේ සීතා වස්තු විෂය තවත් පුළුල් කරමින් 1988 දී නිර්මාණය කළ "දේවී", විවෘත ආර්ථිකයෙන් පසුව සිදු වූ සංස්කෘතික පරිහානිය පිළිබඳව වස්තු වූ නාට්‍යයකි. "හොරා පොලිස්" නාට්‍ය 2003 වර්ෂයේ දී නිර්මාණය ක්ළේය.

ඉන් පසුව ප්‍රේමරංජිත් තිලකරත්නයන් විසින් 1997 වර්ෂයේ දී ඕගුස්ට් ස්ට්‍රින්බර්ග්ගේ "The Father" (ද ෆාදර්) නාට්‍ය "පීතෘ" නමින් ද, ලෙව් උස්ටිනෝව් ගේ "The City Without Love" (සිටි විතවූට් ලව්) නාට්‍යය "නිර්දය නගරය" නමින් ද පරිවර්තනය කළේය. මෙම 'නිර්දය නගරය' නාට්‍ය පිටපත 1999 වර්ෂයේ රාජ්‍ය නාට්‍ය සම්මාන උළෙලේ හොදම පරිවර්තන අත් පිටපත සදහා වූ සම්මානය මොහු විසින් දිනා ගත්තේ ය. 1961 දී ඇන්ටන් චෙකොෆ් ගේ කෙටි නවකතාවක් වූ "Three years" (ත්‍රී ඉයර්ස්) "තුන් වසර" නමින් පරිවර්තනය කළේ ය. තවද ස්වභාවිකවාදය (Naturalism) ඔස්සේ තම නිර්මාණ කාර්යය සිදු කළ ප්‍රංශ ජාතික 'එමිල් සෝලා' ගේ නව කතාවක පරිවර්තනයක් වන "විලිබිය" ද සාධනීය කෘතිය කි.

ඔහුගේ නාට්‍ය කිහිපයක්

නාට්‍ය කලාවේ සාම්ප්‍රදායික මට්ටමේ නොසිට විප්ලවවාදී මත ඔස්සේ නාට්‍ය කලාව වර්ධනය කල කලාභූෂණ ප්‍රේමරංජිත් තිලකරත්නයන් 2017 මැයි මස 12 වන දින දැයෙන් සමුගත්තේය..

සැකසුම- ඩිල්රංග පෙරේරා

Dilranga perera

හඩක් අහිමි පීඩිතයාට ප්‍රබල හඩක් දුන් අතොල් ෆුගාර්ඩ් (Athol Fugard, created art for the oppressed)

දකුණු අප්‍රිකානු නාට්‍ය රචකයෙකු අධ්‍යක්ෂවරයකු සහ නළුවකු වන අතොල් ෆුගාර්ඩ් පසුගිය දශක කීපය තුළ ලෝකයේ වැඩිවශයෙන්ම අවධානයට ලක් වූ නාට්‍ය රචකයින්ගෙන් අයෙකි. 1932 වසරේදී ජුනි 11 දින නැගෙනහිර කේප් පළාතේ මිඩ්ල්බර්ග් හි උපන් හැරල්ඩ් අතොල් ලෙනිගන් ෆුගාර්ඩ් ගේ මව ඇෆ්රිකාන්ස් (afrikaans) යනුවෙන් හැදින්වෙන කේප් ඕලන්ද මිශ්‍රිත (ප්‍රොතෙස්තන්ත) තැනැත්තියක (එළිසබෙත් මග්දලේනා) වූ අතර පියා හාරල්ඩ් ෆුගාර්ඩ්ය. ඔහු ඉංග්‍රීසි ජාතිකයෙකු විය. (ආබාධිත ජෑස් පියානෝ වාදකයෙකි) මොහු කේප් ටවුන් සරසවියේ අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ දැන හදුනාගත් සරසවි නාට්‍ය පාසලේ ශිෂ්‍යාවක වූ 'ෂෙයිලා මෙයිරින්' (sheila meiring) නම් ප්‍රකට නවකතා හා කාව්‍ය රචිකාවිය සමග 1956 දී විවාහ විය. ඔවුන්ගේ දියණිය වූ 'ලීසා ෆුගාර්ඩ්' (lisa fugard) ද නවකතා රචිකාවියකි. ජීවිතයේ වැඩිකාලයක් ඇමරිකාවේ කැලිෆෝනියා ප්‍රාන්තයේ 'සන්තියාගෝ' ප්‍රදේශයේ ජීවත් වූ ඔහු කැලිෆෝනියා සරසවියේ රංගකලා හා නර්තන අධ්‍යයන අංශයේ නාට්‍ය රචනය, අධ්‍යක්ෂණය හා රංගනය පිළිබඳ සහකාර මහාචාර්යවරයෙකු ලෙස සේවය කර තිබේ. 2012 දී ඔහු පෙරෙලා දකුණු අප්‍රිකාවට පැමිණියේ ය.

Athol Fugard

අතොල් ෆුගාර්ඩ් නාට්‍ය 29ක් පමණ රචනා කර තිබේ. 1958 දී බහුජාතික රංග කලා ආයතනයක් සංවිධානය කර ඒ හරහා නාට්‍ය කිහිපයක් රචනා කර නිෂ්පාදනය කළේ ය. 1958 නිපද වූ 'නෝ ගුඩ් ෆ්‍රයිඩේ' (no good friday) ඔහුගේ කුලුදුල් නාට්‍යයයි. 1959 දී 'නන්ගොගෝ' (nongogo) නමින් නාට්‍යයක් නිපදවීය. 1960 පෝට් එලිසබත් නුවරට පැමිණි ෆුගාර්ඩ් එහි දී තම බිරිඳ හා එක් ව රංග කලා කවයක් අරඹා බර්ටෝල්ට් බ්‍රෙෂ්ට් ගේ 'ද කොකේෂියන් චෝර්ක් සර්කල්' (The coucasian chalk circle) නාට්‍ය නිෂ්පාදන කළේය. 1961 දී ජොහැන්ස්බර්ග් නුවරදී මංගල දර්ශනය රග දැක්වූ 'බ්ලොඩ් නොට්' (Blood knot) ෆුගාර්ඩ් ගේ පළමු සාර්ථක නාට්‍යයයි.

කළු ජාතික මවකට හා පියවරු දෙදෙනෙකුට දාව උපත ලද සහෝදරයින් දෙදෙනෙකු පිළිබඳ කතා පුවතක් මෙහි අන්තර්ගත වේ.
1969 දී රචිත ‘බොස් මෑන් ඇන්ඩ් ලෙනා’ (boesman and lena) ෆුගාර්ඩ් ගේ පළමු විශිෂ්ට ම නිර්මාණයයි. මෙයටද මොහු වර්ණභේදවාදය ප්‍රස්තුතය කොටගෙන තිබේ. දකුණු අප්‍රිකාවේ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශයක සංචාරය කරන අතරතුර ලද අත්දැකීමක් ඇසුරෙන් මෙය රචනා කර තිබේ.
ෆුගාර්ඩ් ගේ නාට්‍ය වලට බොහෝ විට තේමා වී ඇත්තේ වර්ණභේදවාදී සමාජ-දේශපාලන-ආර්ථික පසුබිමක් තුළ සියලු වර්ගයන්ට අයත් පීඩිත කොටස්වල ජීවිතය. එම ජීවිත විවවරණයන් ඔස්සේ සමස්ථ දකුණු අප්‍රිකානු සමාජයේ යථාර්ථය අනාවරණය වීමක් ඔහුගේ නාට්‍ය වලින් සිදුවන අතර ඒවා දකුණු අප්‍රිකානු සන්දර්භනයක් තුළ නිරූපණය වන තරමටම විශ්වීය මනුෂ්‍ය පොදුතාවයක් ප්‍රකට කරයි.
අතොල් ෆුගාර්ඩ්ගේ නාට්‍ය කිහිපයක් වශයෙන්,,
*ෂිස්වේ බන්සීස් ඩෙත් (sizwe banziis death) 1972 (බුද්ධික දමයන්ත මෙය ‘බන්සි මැරිලා නෑ’ යනුවෙන් මෙරට පරිවර්තනය කොට වේදිකාගත කරන ලදී)
*ද අයිලන්ඩ් (the island) 1973
*මාස්ටර් හැරල්ඩ් ඇන්ඩ් ද බෝයි (master harold and the Boy) 1982
*ද රෝඩ් ටු මැකා (the road to macca) 1992
*මයි චිල්රන්ඩ් මයි අෆ්‍රිකා (my children my africa) 1989
*වැලී සෝන්ග් (vally song) 1996
*හැලෝ ඇන්ඩ් ගුඩ් බායි (hallo and good bye) 1965
*ද කෝට් (the cout) 1966
*පීපල් ආර් ලිවින් දෙයාර් (people are living there) 1968
*ද ලාස්ට් බස් (the last bus) 1969
*ද ඩ්‍රමර් (the drummer) 1980
*ඔරෙස්ටස් (orestes) 1978
*මයි ලයිෆ් (my life) 1992
*ප්ලේ ලෑන්ඩ් (play land) 1993
*එක්සිට් ඇන්ඩ් එන්ට්‍රන්ස් (Exit and enterance) 2004
*වික්‍ටරි (victory) 2007
*කමින් හෝම් (comming home) 2009
*හෑව් යූ සීන් අස් (have you seen us) 2009
*ද ට්‍රේන් ඩ්‍රයිවර් (the train driver) 2010
නම් කල හැක.
හඩක් අහිමි පීඩිතයාට ප්‍රබල හඩක් දුන් අතොල් ෆුගාර්ඩ්ගේ නිර්මාණ අදටත් ලොව විවිධ භාෂාවන්ට පරිවර්තනය වෙමින් ලොව පුරා සාර්ථකව රග දැක්වේ…

The island (1973)

ආශ්‍රිතයන්,,
*අතොල් ෆුගාර්ඩ්ගේ නාට්‍ය දෙකක්- පසන් කොඩිකාර
*ලොව සුපතල නාට්‍ය කරුවෝ- ශිරාන් පොල්ගම්පල

සැකසුම- ඩිල්රංග පෙරේරා

Dilranga perera

චෙකොෆ්ගේ “ද ත්‍රී සිස්ටර්ස්” නාට්‍යය පිළිබඳව කෙටි විමසුමක්….

මෙය රුසියානු මහා ලේඛක, ඇන්ටන් චෙකොෆ් ගේ නාට්‍ය නිර්මාණයකි. රුසියානු බසින් "ට්‍රයි සෙස්ට්‍රි" (Try Sestri) නමින් හදුන්වයි. මෙම නාට්‍යය මුල් වරට රංග ගත වූයේ, 1901 දී මොස්කව් කලාගාරයේදීය. මෙය අංක සතරේ නාට්‍යයකි. මෙම නාට්‍යයේ සිංහල පරිවර්තනයක් "කරුණාරත්න අමරසිංහ" මහතා විසින් බිහිකර ඇත. එය "සොහොයුරියන් තිදෙනා" නමින් ඔහු හදුන්වා ඇත. "සොහොයුරියන් තිදෙනා" නාට්‍යයේ එන චරිතයන් අනාගත ජීවිතය පිළිබඳ සිහින දකින්නෝ වෙති.

ඔල්ගා, මාෂා හා අයිරිනා යන සොහොයුරියන් තිදෙනා කවදා හෝ මොස්කව් නගරය වෙත පදිංචියට යාමේ සිහිනය සැබෑ කර ගැන්මේ අරමුණින් කල් ගෙවති. මහාචාර්ය පදවියක් ලබා මොස්කව් යන්නට බලාපොරොත්තුව සිටි සොහොයුරු ' ආන්ද්‍රේ' ගේ පිහිටෙන් තම අරමුණු ඉටු කර ගැන්මට සොහොයුරියන් තිදෙනා සිහින දකිති. නොහොබිනා ගැහැණියක බිරිඳ කර ගැන්මෙන් ආන්ද්‍රේ ගේ අනාගතය අන්ධකාරයෙ ගිලේ. ඔහුගේ පැතුම් සුන්වෙයි. සොහොයුරියන් තිදෙනාගේ ආසා, සිතුම් පැතුම් ද එමගින් සුන් වී යයි. සොහොයුරියන් එවූ කලී නිකරුණේ ගෙවී ගිය තාරුණ්‍යයෙන් යුතු වූ ද, සතුටින් පිරි යුග දිවියක ශාන්තිය නොලද්දා වූ ද, සියලු අනාගත පැතුම් සුන් වී ගියා වූද හුදෙකලා තැනැත්තියෝය. ඔවුන් අහසින් පොළොවට වැටෙන අයුරු නාට්‍යයේ හතරවන අංකය අවසානයේදී අපට දැකගත හැක.

චෙකොෆ් කාලයේ රුසියානු සමාජයේ විසූ බුද්ධිමතුන්ගේ දුබලකම් ගැන ඔහු කළ විවේචනයේ ගැඹුරු හා විනිවිද දක්නා සුළුකම වටහා ගන්නේ "සොහොයුරියන් තිදෙනා" නාට්‍යය තුළ සැගව පවත්නා අන්‍යාලාපය හගින්නට සමත් තැනැත්තෙකු මිස අනෙකෙක් නොවේ. අනාගතයේ පහළවන යහපත් ජීවිතය ගැන "සොහොයුරියන් තිදෙනා" නාට්‍යයේ වර්ෂිනින් සිහින දකියි. එහෙත් ඒ අතර තමා වටා ඇති සියල්ල සුණු විසුණු වී ඇද හැලෙන හැටි ඔහු නොදකියි. එසේම මෙම නාට්‍යයේ එන දයානුකම්පාව හිමිවිය යුතු වන "වංශාධිපති තුසෙන්බච්" තම ඇස් ඉදිරිපිට දීම මරන්නට එහිම එන, තවත් චරිතයක් වන "සොලියෝනි" ඔහුගේ වෙහෙසුණු සිත හා අමනකම් නිසා සූදානම්ව සිටින බවද වර්ෂිනින් නොදකියි. නාට්‍යයේ සිටින මහලු හමුදා වෛද්‍ය චෙබුතිකින් තථ්‍ය ලෝකයෙන් ඈත් වූවෙකි. සොහොයුරියන් තිදෙනාගේ එකම සොහොයුරු වූ ආන්ද්‍රේ, අර වර්ෂිනින් හා චෙබුතිකින් යන දෙදෙනාට වඩා තරමක් වෙනස් පුද්ගලයෙකි. එහෙත් ඔහුගේ ජීවිතයට හානි පමුණුවන ලද්දේ ද අර දෙදෙනාගේ අක්‍රිට චරිතාංග තුළ සැගව පැවති අන්තරායන් විසින්මය. සොදුරු සොහොයුරියන් තිදෙනාගේ අසරණ ආශාවන් තුළ මෙන්ම ඔවුන්ගේ "මොස්කව්" සිහිනය තුළද චෙකොෆ් ගේ නුවණැති සිනාවට හසු වූ යමක් ඇත. "යථාර්ථවාදී ලෝකය තුළ පැවැත්ම, සිහින දැකීමෙන් පමණක් සපුරා ගත නොහැක්කක් බව ඔහු (චෙකොෆ්) පවසයි.

සොහොයුරියන් තිදෙනා නාට්‍යයේ පත්කේ සැගව ඇති ජීවන අරුත් නාට්‍යයේ අභ්‍යන්තර විකාශනය තුළින් ප්‍රකාශ කිරීමට ගෙන ඇති වෑයමේදී චෙකොෆ් තමාටම ආවේණික සාහිත්‍ය ප්‍රයෝගයක් ලෙස අන්තර් භාවමය පරිසරයක් මවා දක්වයි. එමගින් නාට්‍යමය අත්දැකීමේ ආස්වාදය තව තවත් තියුණු වූවක් කරයි. මෙම චරිතවල අභ්‍යන්තරය හෙළි කිරීමෙහිලා ඔහු විවිධ සංකේතාර්ථ භාවිතය කෙරෙහි තම සිත යොමු කරයි. "සොහොයුරියන් තිදෙනා" නාට්‍යයේ අයිරිනාගේ පියානෝව, ආන්ද්‍රේ ගෙ වයලීනය හා පොත, චෙබුතිකින් නිතර කියවන පුවත්පත, ඔහු අයිරිනාට තෑගිදෙන රිදී තේ බදුන හා ඔහුගේ පැරණි ඔරලෝසුව ඊට නිදසුන් ලෙස දැක්විය හැකිය. මේ සියල්ලම නාට්‍යයේ ආත්ම බද්ධ අංගයන්‍ ය. ඒවා කිසිම විටෙක කෘතීම ව්‍යාජ අංග ලෙස ඉස්මතු වී නොපෙනේ. නාට්‍යය තුළ මැවී ඇති අන්තර් භාවමය පරිසරයේ අත්‍යාවශ්‍ය අංගෝපාංග ලෙස ඒවා ඉතා වැදගත් තැනක් ගනී.

"සොහොයුරියන් තිදෙනා" නාට්‍යයේ හරය වෙත ළංවීමට අපට ඒවා මහෝපකාරී වේ යැයි සිතමි. චෙකොෆ් ගේ නාට්‍ය ඉතා සාර්ථක අන්දමින් අපගේ සහෘදත්වය දිනා ගන්නේ මේ සියල්ල එකට එක් වී නගන නාට්‍යමය අර්ථ ධ්වනියේ ඵල වශයෙනි.

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ,
*සොහොයුරියන් තිදෙනා (නාට්‍ය පිටපත)
පරිවර්තනය: කරුණාරත්න අමරසිංහ
*විශ්ව නාට්‍ය හා නාට්‍යකරුවෝ – මහාචාර්ය සුනන්ද මහේන්ද්‍ර

සැකසුම- ඩිල්රංග පෙරේරා

Three Sisters Play

Aristotelianism

Brecht and lonesco have disparagingly referred, somewhat inaccutately, to “Aristotelianism.” Strictly speaking, this means the concept of tragedy which Aristotlefirst analysed in his Poetics, basing it primarily on the poetic tragedies of Sophocles, especially the oedipus Rez,
             
The Aristotelian concept, revived since the Renaissance, has obviously been much modified but certain basic principles can still be discerned.

Aristotle claims that poerty in general aims at that rational pleasure which is part of the good life. He defines tragedy as the imitation ofan action. By imitation he does not mean the description of an actual happening but•of one that is possible. Hence the poetic licence whereby the dramatist may adapt historical material to his own theme.

Aristotle stresses that the action should be complete in itself and have inner coherence. Tragedy must have an intelligible beginning a middle necessitated by the beginning and which itselfnecessitates the end.

” The story must represent one action, a complete whole with its several incidents so closely connected that the transposal or withdrawal of any one will disjoint and dislocate the whole. “

The action should be of some magnitude with “incidents arousing pity and fear wherewith to accomplish the purgation ofsuch emotions. ” Here is Aristotle’s celebrated doctrine ofpurgation or “catharsis” which has been variously interpreted, some considering that something like a ceremonial purification is intended with an logical relief from tension is meant.

Aristotle emphasised the paramount importance of action or plot, the characters being revealed in and through the action. The kind ofplot recommended is one where the hero is an eminent man, neither inordinately good nor bad, whose misfortune is brought upon him by some error of judgment.
Here is the germ of the splendid Renalssance tragedy concerned with the fall ofprinces and also of the modern finely constructed play, such as Ibsen’s Ghosts. Such a play has classical symmetry the beginning middle and end becoming in modern parlance the exposition, development, and climax or denouement. It has its own organic unity and inevitability. But although many writers such as Sartre still work within the classical disciplines many have discarded the traditional form.
Brecht and hisfollowers have repudiates the whole pattern infavour ofa sequence ofselfcon tained episodes stru ng along narrative thread where ironic detachnten t supersedes the emotional involvement and catharsis ofGreek tragedy.
In this day of the common lilan few are concerned tvith the fall ofprinces, and it is interesting to examine some of the more striking modern plays and to ask how far they stand up to the Aristotelian canon. Should a new concept of tragedy be evolved, that ofpoten tiality unrealised, not a fall from greatness but a failure to rise?

Ref: Pears cyclopaedia, 85th edition Mary Barker and Cook (ed) London, 1976

Internet Setup- Dilranga Perera

පෙමතො….. බටහිර ඔපෙරාවක් ද?

මහාචාර්ය සරච්චන්ද්‍රයන්ගේ "පෙමතො ජායතී සොකො" නාටකය 'බටහිර ඔපෙරාවක්' යැයි ඇතැමෙකු පවසති.. ඇතැමෙකු එය 'ගීත නාටකයක්' යැයි පවසති. මේ දෙකම එකක් ද? උක්ත ගැටළුව විසදීමේ අදහසින් මෙම ලිපිය පල කරමි. ඔපෙරා නාට්‍ය කලාවේ ඈත අතීතය සොයා යන විට 16 වැනි ශතවර්ෂයේ ඉතාලියේ ප්‍රථමවරට ඔපෙරා නාට්‍ය නිෂ්පාදනය වූ බව වාර්තා වේ. ගායනය හා සංගීතය මිශ්‍රිතව නිෂ්පාදනයෙන් යුතුව සංගීතය මාධ්‍යකොට ගෙන නාට්‍ය ගලා යාම ඔපෙරා වල මූලික ලක්ෂණයකි. 1956 දී මහාචාර්ය සරච්චන්ද්‍රයන් විසින් "ස්වර්ණතිලකා" කතාව වස්තුකොට ප්‍රථමයෙන් ගුවන් විදුලියේ ප්‍රචාරය පිණිස ගීත නාටකයක් වශයෙන් රචනා කරන ලදී. ඉන් අනතුරුව 1969 දී එම කතා වස්තුව ම ඇසුරු කොටගෙන "පෙමතො ජායතී සොකො" නමින් වේදිකාවට ගෙන එන ලදී.

පෙමතො.... අයත් වෙන්නේ බටහිර ඔපෙරා යනුවෙන් හැදින්වෙන නාට්‍ය ප්‍රභේදයටය. නමුත් බටහිර ඔපෙරා නාටක කලාවක් අප රට මුල්බැස නැති නිසා එවැනි නාටක හැදින්වීමට "ගීත නාටක" යන යෙදුම භාවිතා වේ. ඒ අනුව පෙමතො "ජායතී සොකො නාටකය" ගීත නාටකයක් වශයෙන් හැදින්විය හැක. ශ්‍රී ලංකාවේ නාට්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රථම වතාවට ගීත නාටකයක් දක්නට ලැබෙන්නේ 1967 දී ඩබ්.බී මකුලොලුව ශූරීන් නිෂ්පාදනය කරන ලද "දෙපානෝ" නාටකයයි. මෙහි මුළුමනින්ම පාහේ අන්තර්ගත වූයේ දේශිය සාම්ප්‍රදායික ජන සංගීතයේ තනු භාවිතයයි. දෙපානෝ ගීත නාටකය රගදැක්වීමත් සමග එතෙක් යම් තරමකට නොසලකා හැර තිබූ දේශිය ජන සංගීතය හිස ඔසවා, යළි පණ ගැන්වීමට හැකිවීම විශේෂත්වයකි. 1969 දී නිෂ්පාදනය වූ මහාචාර්ය සරච්චන්ද්‍රයන්ගේ "පෙමතො ජායතී සොකො" නාටකය මෙරට නිෂ්පාදනය කරන ලද දෙවැනි ගීත නාටකය වශයෙන් සැලකිය හැක. එහි ඇති සුවිශේෂීත්වය වන්නේ මුළුමනින්ම උත්තර භාරතීය රාගධාරී සංගීතය වස්තුකොට ගැනීමයි. එසේ මුළුමනින්ම උත්තර භාරතීය හෙවත් හින්දුස්තානී රාගධාරී සංගීතය ඇසුරු කොටගත් අප රට ප්‍රථම ගීත නාටකය වශයෙන් පෙමතො..... සැලකිය හැක.

පෙමතො..... ගීත නාටකය සදහා සංගීතය නිර්මාණය කරන ලද්දේ, ප්‍රවීන සංගීතග්න, සංගීත විශාරද ජයන්ත අරවින්ද ශූරීන්ය. මෙතුමන් (අරවින්දයන්) සදහන් කරන්නේ "තමා මෙම ගීත නාටකයේ සංගීතය නිර්මාණය සදහා උත්තර භාරතීය රාග තාල හතළිහක් පමණ භාවිත කළ බවයි. එසේම එවැනි ශාස්ත්‍රීය රාගතාල ඇසුරු කොට ගත්තේ වුවද සාමාන්‍ය නාට්‍ය රසිකයාට වුවද වින්දනාත්මක ආස්වාදයක් ලැබිය හැකි පරිදි ගී තනු සරල සුගම මට්ටමින් නිර්මාණය කළ බව සංගීතවේදී ජයන්ත අරවින්දයන් පවසයි." මෙකල ගීත නාටක සදහා වෙනම පිළිගත් ක්‍රමයක් හෝ සම්ප්‍රදායක් ගොඩනැගී නොතිබුණු හෙයින් පෙමතො.... නාට්‍ය නිර්මාණය කිරීමට බොහෝ සෙයින් වෙහෙසුණු බව මහාචාර්ය සරච්චන්ද්‍රයන් සදහන් කර ඇත. මනමේ, සිංහබාහු වැනි අති විශිෂ්ඨ ගනයේ නාට්‍ය කිහිපයක් නිෂ්පාදනය කළ මහාචාර්ය සරච්චන්ද්‍රයන් එකම සම්ප්‍රදායක නොසිට ඊට වෙනස් වූ නිෂ්පාදනයකට අත ගැසීමක් ලෙස ද පෙමතො... සැලකිය හැක. පෙමතො ජායතී සොකො නාටකය හා ඔපෙරා අතර සම්බන්ධය ගැන මහාචාර්ය සරච්චන්ද්‍රයන් මෙසේ පවසති. ' "පෙමතො ජායතී සොකො" එක්තරා අතකින් බටහිර ඔපෙරාවකට සමානය. එය වඩාත් රසවිදිය හැක්කේ සංගීතය පිළිබඳ සූක්ෂම තාවයෙන් යුත් ප්‍රේක්ෂකයන් විසින් යැයි හැගේ. නමුත් බටහිර ඔපෙරාවල ප්‍රධාන අංගය සංගීතය වන අතර පෙමතො.... නාටකයේ පෙළද වැදගත් තැනක් ගනීයැයි සිතමි.' එබැවින් පෙමතො... සහමුලින්ම අත්හදා බැලීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස නිෂ්පාදකවරයාගේ ඉහත ප්‍රකාශයෙන් ද ගම්‍යමාන වේ. තවද මේ අනුව මෙය "නාට්‍ය ධර්මී" සම්ප්‍රදායේම එක ස්වරූපයකි. මේ අනුව අපට පැහැදිලි වන්නේ මහාචාර්ය සරච්චන්ද්‍රයන්ගේ 'පෙමතො ජායතී සොකො' නාටකය සදහා "ගීත නාටක" යන යෙදුම ඖචිත්‍ය බවයි.

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ;
*පිං ඇති සරසවි වරමක් දෙන්නේ – මහාචාර්ය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර
*පෙමතො ජායතී සොකො නාට්‍ය පෙළ අධ්‍යයනය – මහාචාර්ය රෝලන්ඩ් අබේපාල

සැකසුම- ඩිල්රංග පෙරේරා

Arthur Miller- A Brief Life-Sketch

Arthur Miller was born in New York on the 17th October, 191 5, An account of the early years of his life was written by him under the title ‘-A Boy Grew in Brooklyn” Which. however, is not very informative so far as the writer himself is concerned. This account tells us more about his grandfather who, we are told, “had been a blunt sort of Germanic businessman all his lift; had a factory of importance for many years, but with the Depression his income was gone,” Young Miller had to get up at 4,30 in the morning to deliver bread for the local bakery before going to school. Ilis school life seems to have left no strong impressions on his mind. Ile tells us that, When in later years, his old teachers looked through their rcords in an effort to remember him, not one of them was able to recall him: “I was, in fact, thoroughly invisible during the entire four years, and this is by all odds my most successfUl accomplishment so fir.” Ile and his class-mates were more anxious to go on to the football field than to pore upon books.

Miller’s father had a lively sense of humour and, it appears, joked with the children ofthe neighbourhood in much the same way as Joe Keller docs in All My Sons. The father was a manufacturer of ladies’ coats and a successful shop-owner before the Depression. The family comprised, in addition to Arthur, an older brother, Kermit, and a sister Joan. six years younger, who afterwards became an actress.

Miller graduated from the high school in 1932. He was, however, unable to proceed to college for want or money. Accordingly, he worked for two years in an automobile-parts ware house on fifteen dollars a week in order to pay his way to college (This is exactly what Bert does in Miller’s play, Memory of TWO Mondays), Having saved just enough money for semester, he entered the University ofMichigan, and was able to complete the course with financial help from the National Youth Administration and with money earned by working at night on the staff of a daily newspaper- He studied economics and history, and quickly became disillusioned in both.

Miller grew up during the years of the Depression in America. and this Was the most “important single factor which determined his work. “It was a good time to bc growing up”, he has said. Once during this period he withdrev,’ all the twelve dollars he had in the bank to buy a racing bicycle which a friend of his wanted to get rid of. On the very next day, the bank closed down, and Miller saw crowds of people standing al its gate helplessly.  “Their money was inside And they couldn’t get it. And they would never get it,” Miller writes. He Was glad that he had withdrawn his Own money just in time. But about a week later he went into the house to get a glass of milk when he camc out, his bicycle was gone. (The bicycle was stolen). It was the Depression that gave him his compassionate understanding of the insecurity of man in modern industrial civilization, his deep-rooted belief in social responsibility, and his moral earnestness.

Miller became a suceessliil playwright, but he had held such tiring jobs as truck-driver, waiter. crew-man a cankcr, and so on. Not only do his plays suggest an author with a vast first-hand acquaintance with a variety of ordinary employments. but they also show that he acquired that acquaintance the hard way Before writing his well-known playst he had already written eight or nine of what he calls “desk-drawer plays”, only one Of which had been produced in the professional theatre.

In March, 1954, the State Department refused him a passport to attend the opening of The Crucible in Brussels, on the ground that he was suppotting the Communist movement. Miller categorically denied the charge. In 19.55, the New York City Youth Board heard rumourg of an investigation into Miller’s activitics. and consequently delaying signing contract for a, filmscript which they had asked him to write to illustratc the Board’s work with street gangs. In June, 1956. he appeared before a Congressional Investigating Committee , His denial Of suppcnt to the Communist movement was accepted by the Committccs and in July his passport was rcncwcd [Or a six-month period (instead orthe usual two years), but the story did not end here. About a year later, in May. 1957, he was declared guilty of contempt of Congress for his refusal to name the persons whom he had seen ten years before at Communist-sponsorvd meetings of writers. Miller had finn stand on this issue, and he did so with a quiet dignity that earned him respectful applause. No punishment was awarded to him in respect of the contempt, and in August, 1958, his conviction unanimously reversed by the Appeals Court, A months before this reversal he had been elected to the National Arts and Letters Institute by a bold decision which recognised not only his literary merits but also his significance as a liberal in American society of thc time.

In 1940, Miller married a girl callcd Mary Slattery, whom he had met earlier at college. A son and a daughter were born of this union which, however. ended in a divorce in June. 1956. On the 29th June. 1956, Miller narried Marilyn Monroe. the Well-known film actress. The marriage of an intellectual to a glamorous film star who had just divorced a baseball champion proved to be a sensational event. Another surprise in connection with this marriage was that, four days aner the civil ceremony. Miller and Miss Monroe were re-married in the Jewish t•aith. The surprise due 10 the fact that there had been very little in his writinys to suggest thal he had been bom and brought up in the Jewish faith, Perhaps rhc lack of emphasis on Jewish elements in his writings was a logical consequence of his liberalism rather than an attempt at Concealment, The marriage with Miss Monroe lasted only four years. For the four years Of its duration the partnership seemed to have achieved a stability that madc its break-up even more unexpected than was its beginning. Miller now went abroad tor a time, and met Miss Ingeborg Month, a photographer ofAustrian birth, whom he married in 1962.

Miller is not a prolific writer. The reason perhaps is that he writes only when he had something fresh to say and that he refuses to cash in on an easy popularity by repeating himself. From what he has said about his own methods of working, it is clear that he is not easily satisfied with what he writes. It is not lack of invention or dearth of ideas that limits him, but an excess of self-criticism combined with a rcstlessness of intelle«

“He is a popular playwright becausc he has the touch of common speech mingled with democratic idealism poetic expression, and an ancient people’s capacity for understanding the anguish ofthe soul.”

Arthur Miller

With Arthur Miller, post-uar American drama acquired new dignity and import. Miller’s insistence inherited Will to survive, on the solidarity of human tics and the pcrvctuul wonder of experience, lifted his work from and sensationalism alike. am tired of seeing man as mcrcly a bundle of nerves. Thal way lies pathologyß, Miller once said- ‘lhc statement points to Miller’s central conviction, rhat as man is seldom defined by his social or political milieu. neither can he escape the impersonal forces which affect his image of himself, his very name. This conflict of images, however awkward or inchoate il may seem in particular plays, encrgizcd his powerful charactcrs, and drove Chern to implicate their dreams in a widening circle of loyalties. It was, therefore, natural that Miller planted his characters firmly within a lämily structure which reflected in tum the pressures of society at large. The guilty pwssion of the hero becam•; significant only When it was finally challenged by some broader commitment; the latter invariably transcended both private will and social sanction. This was the essential dramatic, situation in all of Miller’s plays. The hfftn Jf7J0 Had All The Luck (1944) depicted a character who anticipates his doom simply because he has come to accept the value which thc community has put on his success. My Sons (1947), a more convincing play which uses war profiteering as its background, showed that not even a family can he an island unto itselr. Death o/a Salesman ( 1949) not only created the unforgettable figure of the middleaged salesman, Willy Loman•. it penetrated the dark  of America The play revealed the moral mnhivalence and inexplicable impact of a major work of art; and though critics 111″ feel that thc voice or tragedy was mumed by pathos in it, there is no doubt that its realistic treatment of such age-worn themes as sex and success became transfigured into an expressionist statement of deep human resonance. In The Crucible (1953).

Crucible Play

written when anti-communist hysteria was at its peak in the country. Miller set his action in witch-hunting Salem. and once again, though perhaps less resonantly, displayed the clash between private and collective guilt, hinting thal man must in the end define himself beyond both. The same may bc said of Miller ‘s more forceful play, A Viewfrom the Bridge(1955, 1956), set on the Brooklyn waterfront, which found a common moral focus of the lust of a man, both incestuous and homosexual, and the lust of a society which denies men the hope of self-betterment. Its protagonist, Eddie Carbone, finally became tragic as Loman •was not because even in lust or betrayal he insisted on claiming his full due as a human being. In the original version. much of the play was in verse, and it appeared on the same bill with the one-actor, A Memory of  Mondays (1955). Later, thc play was expanded, recast in prose, and somewhat heightened in realism. If Mil ler•s work exhibited any’ development, it was probably in the direction of simplicity in construction and immediacy in language.

Internet Setup- Dilranga Perera